diff --git a/.obsidian/core-plugins.json b/.obsidian/core-plugins.json index c6cd51d..812f390 100644 --- a/.obsidian/core-plugins.json +++ b/.obsidian/core-plugins.json @@ -4,7 +4,7 @@ "switcher": true, "graph": true, "backlink": true, - "canvas": false, + "canvas": true, "outgoing-link": true, "tag-pane": true, "footnotes": false, diff --git a/.obsidian/plugins/obsidian-plugin-toc/data.json b/.obsidian/plugins/obsidian-plugin-toc/data.json index 56b3bf5..42b02a0 100644 --- a/.obsidian/plugins/obsidian-plugin-toc/data.json +++ b/.obsidian/plugins/obsidian-plugin-toc/data.json @@ -3,5 +3,5 @@ "maximumDepth": 6, "listStyle": "bullet", "useMarkdown": true, - "title": "Spis treści" + "title": "# Spis treści" } \ No newline at end of file diff --git a/.obsidian/workspace.json b/.obsidian/workspace.json index 7af79c2..5350be3 100644 --- a/.obsidian/workspace.json +++ b/.obsidian/workspace.json @@ -61,7 +61,7 @@ "state": { "type": "markdown", "state": { - "file": "uczelnia/1_semestr/fizyka_dla_informatyków/Elektryczna/Rzeczy na wejściówkę 2.md", + "file": "uczelnia/1_semestr/Informacje.md", "mode": "source", "source": false, "backlinks": true, @@ -76,11 +76,35 @@ } }, "icon": "lucide-file", - "title": "Rzeczy na wejściówkę 2" + "title": "Informacje" + } + }, + { + "id": "a0175235b7cbeed8", + "type": "leaf", + "state": { + "type": "markdown", + "state": { + "file": "uczelnia/1_semestr/fizyka_dla_informatyków/Elektryczna/Tranzystory unipolarne.md", + "mode": "source", + "source": false, + "backlinks": true, + "backlinkOpts": { + "collapseAll": false, + "extraContext": false, + "sortOrder": "alphabetical", + "showSearch": false, + "searchQuery": "", + "backlinkCollapsed": false, + "unlinkedCollapsed": true + } + }, + "icon": "lucide-file", + "title": "Tranzystory unipolarne" } } ], - "currentTab": 2 + "currentTab": 3 } ], "direction": "vertical" @@ -154,7 +178,7 @@ "state": { "type": "backlink", "state": { - "file": "uczelnia/1_semestr/fizyka_dla_informatyków/Elektryczna/Rzeczy na wejściówkę 2.md", + "file": "uczelnia/1_semestr/Informacje.md", "collapseAll": false, "extraContext": false, "sortOrder": "alphabetical", @@ -164,7 +188,7 @@ "unlinkedCollapsed": true }, "icon": "links-coming-in", - "title": "Linki zwrotne do Rzeczy na wejściówkę 2" + "title": "Linki zwrotne do Informacje" } }, { @@ -233,21 +257,31 @@ "command-palette:Otwórz listę poleceń": false, "bases:Stwórz nową bazę danych": false, "obsidian-git:Open Git source control": false, - "obsidian-excalidraw-plugin:New drawing": false + "obsidian-excalidraw-plugin:New drawing": false, + "canvas:Stwórz nową tablicę": false } }, - "active": "5b6b74681483cc48", + "active": "a0175235b7cbeed8", "lastOpenFiles": [ + "media/Pasted image 20251127192756.png", + "media/Pasted image 20251127192208.png", + "uczelnia/1_semestr/fizyka_dla_informatyków/Elektryczna/Rzeczy na wejściówkę 2.md", + "uczelnia/1_semestr/fizyka_dla_informatyków/Elektryczna/Tranzystory unipolarne.md", + "uczelnia/1_semestr/fizyka_dla_informatyków/Elektryczna/Rzeczy na wejściówkę 1.md", + "uczelnia/ZUT.md", + "Bez nazwy.canvas", + "uczelnia/1_semestr/wprowadzenie_do_informatyki/laby/szyfr_cezara.py~", + "uczelnia/1_semestr/wprowadzenie_do_informatyki/laby/szyfr_cezara.py", + "uczelnia/1_semestr/wprowadzenie_do_informatyki/laby/SzymonPrusiewiczLab1.py", + "uczelnia/1_semestr/wprowadzenie_do_informatyki/laby", "uczelnia/1_semestr/matematyka_ze_statystyką/Pierwsze kolokwium.md", "uczelnia/1_semestr/matematyka_ze_statystyką/Matematyka ze statystyką.md", "uczelnia/1_semestr/fizyka_dla_informatyków/Elektryczna/Elektryczna.md", - "uczelnia/1_semestr/fizyka_dla_informatyków/Elektryczna/Rzeczy na wejściówkę 2.md", "media/Pasted image 20251120145203.png", "uczelnia/1_semestr/fizyka_dla_informatyków/Elektryczna/Diody.md", "uczelnia/1_semestr/fizyka_dla_informatyków/Elektryczna/Podstawy elektryki.md", "uczelnia/1_semestr/fizyka_dla_informatyków/Elektryczna/Prąd.md", "uczelnia/1_semestr/fizyka_dla_informatyków/Elektryczna/RLC.md", - "uczelnia/1_semestr/fizyka_dla_informatyków/Elektryczna/Rzeczy na wejściówkę 1.md", "media/Pasted image 20251119200743.png", "uczelnia/1_semestr/matematyka_ze_statystyką/Szeregi.md", "media/Pasted image 20251119193520.png", @@ -262,7 +296,6 @@ "media/Pasted image 20251116121244.png", "uczelnia/1_semestr/algebra_liniowa/Liczby zespolone.md", "uczelnia/1_semestr/algebra_liniowa/Wielomiany.md", - "media/Pasted image 20251113165634.png", "uczelnia/1_semestr/algorytmy/Podstawy algorytmiki.md", "uczelnia/1_semestr/algorytmy/Obliczanie sprawności algorytmu.md", "uczelnia/1_semestr/algorytmy/Algorytmy.md", @@ -271,17 +304,11 @@ "Dziura elektronowa.md", "uczelnia/1_semestr/wprowadzenie_do_informatyki/Zapis liczb rzeczywistych.md", "uczelnia/1_semestr/wprowadzenie_do_informatyki/Kryptografia.md", - "uczelnia/1_semestr/fizyka_dla_informatyków/Fizyczna/Zasady dynamiki.md", - "uczelnia/1_semestr/fizyka_dla_informatyków/Fizyczna/Wzory na prędkość, pozycję, przyspieszenie.md", "uczelnia/1_semestr/wprowadzenie_do_informatyki/3 wykład", "uczelnia/1_semestr/wprowadzenie_do_informatyki/2 sykład", "uczelnia/1_semestr/programowanie/4 wykład", "uczelnia/1_semestr/programowanie/3 wykład", "uczelnia/1_semestr/programowanie/2 wykład", - "uczelnia/1_semestr/programowanie/1 wykład", - "uczelnia/1_semestr/matematyka_ze_statystyką/3 wykład", - "uczelnia/1_semestr/matematyka_ze_statystyką/2_wykład", - "uczelnia/1_semestr/matematyka_ze_statystyką/1_wykład", - "uczelnia/1_semestr/info" + "uczelnia/1_semestr/programowanie/1 wykład" ] } \ No newline at end of file diff --git a/media/Pasted image 20251127192208.png b/media/Pasted image 20251127192208.png new file mode 100644 index 0000000..f57b4e0 Binary files /dev/null and b/media/Pasted image 20251127192208.png differ diff --git a/media/Pasted image 20251127192756.png b/media/Pasted image 20251127192756.png new file mode 100644 index 0000000..a9fda9e Binary files /dev/null and b/media/Pasted image 20251127192756.png differ diff --git a/uczelnia/1_semestr/Informacje.md b/uczelnia/1_semestr/Informacje.md index 886272b..e55bf75 100644 --- a/uczelnia/1_semestr/Informacje.md +++ b/uczelnia/1_semestr/Informacje.md @@ -27,7 +27,6 @@ Na 7 i 14 spotkaniu 3. Mogą pojawić się wejściówki na zaliczenie(zdane/niezdane) 4. Można mieć 1 nieobecność bez tłumaczenia się, przy drugiej trzeba pogadać z wykładowcą a przy trzeciej z dziekanem. 5. W przypadku choroby trzeba opracować temat w domu, nie można wtedy dostać 5. -6. oprawcować ## Wykłady - Pokój 204 diff --git a/uczelnia/1_semestr/fizyka_dla_informatyków/Elektryczna/Tranzystory unipolarne.md b/uczelnia/1_semestr/fizyka_dla_informatyków/Elektryczna/Tranzystory unipolarne.md new file mode 100644 index 0000000..0bb09c8 --- /dev/null +++ b/uczelnia/1_semestr/fizyka_dla_informatyków/Elektryczna/Tranzystory unipolarne.md @@ -0,0 +1,48 @@ +# Spis treści +- [Info](#Info) +- [Co to jest?](#Co%20to%20jest?) +- [Do czego służą?](#Do%20czego%20s%C5%82u%C5%BC%C4%85?) +- [Budowa](#Budowa) +- [Zasada działania](#Zasada%20dzia%C5%82ania) +- [Napięcie progowe](#Napi%C4%99cie%20progowe) +- [Najważniejsze parametry](#Najwa%C5%BCniejsze%20parametry) +- [Czego nie __robić__ przy MOSFETCIE?](#Czego%20nie%20__robi%C4%87__%20przy%20MOSFETCIE?) +- [Jak tego używać?](#Jak%20tego%20u%C5%BCywa%C4%87?) +- [Podsumowanie](#Podsumowanie) +# Info +[Źródło](https://forbot.pl/blog/kurs-elektroniki-ii-tranzystory-unipolarne-mosfet-id7960) +# Co to jest? +Tranzystory unipolarne to gigajne tranzystory (o wiele fajniejsze niż bipolarne). Wystepują w wielu odmianach, ale dla nas najistotniejsze są tranzystory __MOSFET__. +# Do czego służą? +Najczęściej są wykorzystywane do sterowania podzespołami, które pobierają duży prąd np. silnik. +Większość układów scalonych produkuję się wyłącznie z użyciem tranzystorów unipolarnych, występują np. w pamięciach. +# Budowa +Zbudowany jest z: +- bramki(G) - metalizowana powłoka +- izolatora - oddziela bramkę od innych podzespołów +- podłoża(B) - półprzewodnik domieszkowany (cokolwiek by to miało znaczyć) przeciwnie do rodzaju kanału +- drenu(D) +- źródło(S) +Dwa ostatnie mają domieszkowanie przeciwne do podłoża na którym się znajdują. +![](../../../../media/Pasted%20image%2020251127192208.png) +(strasznie to skomplikowane…) +# Zasada działania +(Mówimy o tranzystorze NMOS z kanałem wzbogacanym) +Wyłączony tranzystor - dren-źródło nie płynie prąd, gdyż dren jest na wyższym potencjale, niż stykające się z nim podłoże, co polaryzuje utworzone tam złącze p-n zaporowo . To znaczy tylko tyle, że złącze przy podłożu jest spolaryzowane zaporowo, czyli nie przepuszcza prądu. +![](../../../../media/Pasted%20image%2020251127192756.png) +Gdy dajemy napięcie dodatnie na bramkę, odpycha ona dodatnie cząsteczki na podłożu, przez co w okolicy bramki pozostają elektrony przyciągnięte z podłoża. Gdy warstwa elektronów zrobi się wystarczająco gruba, powstaje kanał pomiędzy drenem a źródłem. Voila, prąd płynie. + +# Napięcie progowe +W rzeczywistości prąd dren-źródło płynie przy dowolnie niskich napięciach, ale podaje się napięcie progowe $U_{GSth}$, gdyż napięcie mniejsze od niego jest tak niskie, że nie warto nim sobie dupy zawracać. Producenci podają napięcie progowe przy ustalonym prądzie drenu. *Każdy producent podaje inne napięcie progowe*. +# Najważniejsze parametry +- Rezystancja otwartego kanału - im mniejsza rezystancja tym lepiej, bo mniejsze są też straty mocy. Rezystancja ta wynika bezpośrednio z szerokości utworzonego kanału (czyli chyba grubości ściany elektronów powstającej przy bramce) +- Max napięcie bramka-źródło - przy za dużym napięciu przebijamy warstwę dielektryka pomiędzy bramką a źródłem! +- Max prąd drenu +- Max napięcie dren-źródło +- Max moc strat +# Czego nie __robić__ przy MOSFETCIE? +Nie dotykaj jak jesteś naelektryzowany! Działa to tak samo jak przy wrażliwych podzespołach komputerowych. 20v już może uszkodzić to małe gówienko, więc warto uważać. Należy przechowywać w opakowaniu antystatycznym. Przy lutowaniu warto zamontować jako ostatnie. +# Jak tego używać? +Dajemy napięcie na bramkę i wtedy pomiędzy drenem a źródłem płynie prąd. Przy bramce musimy dać rezystor ściągający do masy. Innymi słowy przy bramce trzeba walnąć rezystor podłączony bezpośrednio do masy. +# Podsumowanie +Tranzystory unipolarne (konkretnie MOSFET) to takie małe gówienka giga hiper super duper wrażliwe na prąd, więc trzeba uważać, służące głównie do przełączania rzeczy i sterowania dużym prądem, małymi napięciami. Mają kilka parametrów i ich budowa jest dość skomplikowana. Wykorzystuje się je głównie w jakichś tam silnikach, czy innych układach scalonych. \ No newline at end of file