wejściówka z fizyki:((

.obsidian/workspace.json

@@ -61,8 +61,8 @@
             "state": {
               "type": "markdown",
               "state": {
-                "file": "uczelnia/1_semestr/matematyka_ze_statystyką/Pierwsze kolokwium.md",
+                "file": "uczelnia/1_semestr/fizyka_dla_informatyków/Elektryczna/Elektryczna.md",
-                "mode": "preview",
+                "mode": "source",
                 "source": false,
                 "backlinks": true,
                 "backlinkOpts": {
@@ -76,11 +76,35 @@
                 }
               },
               "icon": "lucide-file",
-              "title": "Pierwsze kolokwium"
+              "title": "Elektryczna"
+            }
+          },
+          {
+            "id": "5b6b74681483cc48",
+            "type": "leaf",
+            "state": {
+              "type": "markdown",
+              "state": {
+                "file": "uczelnia/1_semestr/fizyka_dla_informatyków/Elektryczna/Rzeczy na wejściówkę 2.md",
+                "mode": "source",
+                "source": false,
+                "backlinks": true,
+                "backlinkOpts": {
+                  "collapseAll": false,
+                  "extraContext": false,
+                  "sortOrder": "alphabetical",
+                  "showSearch": false,
+                  "searchQuery": "",
+                  "backlinkCollapsed": false,
+                  "unlinkedCollapsed": true
+                }
+              },
+              "icon": "lucide-file",
+              "title": "Rzeczy na wejściówkę 2"
             }
           }
         ],
-        "currentTab": 2
+        "currentTab": 3
       }
     ],
     "direction": "vertical"
@@ -138,7 +162,7 @@
       }
     ],
     "direction": "horizontal",
-    "width": 300
+    "width": 273
   },
   "right": {
     "id": "7a99302d7724db97",
@@ -154,7 +178,7 @@
             "state": {
               "type": "backlink",
               "state": {
-                "file": "uczelnia/1_semestr/matematyka_ze_statystyką/Pierwsze kolokwium.md",
+                "file": "uczelnia/1_semestr/fizyka_dla_informatyków/Elektryczna/Rzeczy na wejściówkę 2.md",
                 "collapseAll": false,
                 "extraContext": false,
                 "sortOrder": "alphabetical",
@@ -164,7 +188,7 @@
                 "unlinkedCollapsed": true
               },
               "icon": "links-coming-in",
-              "title": "Linki zwrotne do Pierwsze kolokwium"
+              "title": "Linki zwrotne do Rzeczy na wejściówkę 2"
             }
           },
           {
@@ -223,7 +247,8 @@
       }
     ],
     "direction": "horizontal",
-    "width": 300
+    "width": 300,
+    "collapsed": true
   },
   "left-ribbon": {
     "hiddenItems": {
@@ -235,11 +260,19 @@
       "obsidian-excalidraw-plugin:New drawing": false
     }
   },
-  "active": "42434d47c278eb66",
+  "active": "5b6b74681483cc48",
   "lastOpenFiles": [
+    "media/Pasted image 20251120145203.png",
+    "uczelnia/1_semestr/fizyka_dla_informatyków/Elektryczna/Diody.md",
+    "uczelnia/1_semestr/fizyka_dla_informatyków/Elektryczna/Elektryczna.md",
+    "uczelnia/1_semestr/fizyka_dla_informatyków/Elektryczna/Podstawy elektryki.md",
+    "uczelnia/1_semestr/fizyka_dla_informatyków/Elektryczna/Prąd.md",
+    "uczelnia/1_semestr/fizyka_dla_informatyków/Elektryczna/RLC.md",
+    "uczelnia/1_semestr/fizyka_dla_informatyków/Elektryczna/Rzeczy na wejściówkę 1.md",
+    "uczelnia/1_semestr/fizyka_dla_informatyków/Elektryczna/Rzeczy na wejściówkę 2.md",
+    "uczelnia/1_semestr/matematyka_ze_statystyką/Pierwsze kolokwium.md",
     "media/Pasted image 20251119200743.png",
     "uczelnia/1_semestr/matematyka_ze_statystyką/Szeregi.md",
-    "uczelnia/1_semestr/matematyka_ze_statystyką/Pierwsze kolokwium.md",
     "media/Pasted image 20251119193520.png",
     "media/Pasted image 20251119193425.png",
     "media/Pasted image 20251119193335.png",
@@ -253,26 +286,18 @@
     "media/Pasted image 20251116121244.png",
     "uczelnia/1_semestr/algebra_liniowa/Liczby zespolone.md",
     "uczelnia/1_semestr/algebra_liniowa/Wielomiany.md",
-    "uczelnia/1_semestr/fizyka_dla_informatyków/Elektryczna/Diody.md",
     "media/Pasted image 20251113165634.png",
     "media/Pasted image 20251113165511.png",
-    "media/Pasted image 20251113164637.png",
-    "uczelnia/1_semestr/fizyka_dla_informatyków/Elektryczna/Rzeczy na wejściówkę 1.md",
     "uczelnia/1_semestr/algorytmy/Podstawy algorytmiki.md",
     "uczelnia/1_semestr/algorytmy/Obliczanie sprawności algorytmu.md",
     "uczelnia/1_semestr/algorytmy/Algorytmy.md",
     "uczelnia/1_semestr/wprowadzenie_do_informatyki/Architektury komputerowe.md",
     "uczelnia/1_semestr/programowanie/Programowanie.md",
-    "uczelnia/1_semestr/fizyka_dla_informatyków/Elektryczna/Prąd.md",
     "Dziura elektronowa.md",
     "uczelnia/1_semestr/wprowadzenie_do_informatyki/Zapis liczb rzeczywistych.md",
     "uczelnia/1_semestr/wprowadzenie_do_informatyki/Kryptografia.md",
     "uczelnia/1_semestr/fizyka_dla_informatyków/Fizyczna/Zasady dynamiki.md",
     "uczelnia/1_semestr/fizyka_dla_informatyków/Fizyczna/Wzory na prędkość, pozycję, przyspieszenie.md",
-    "uczelnia/1_semestr/fizyka_dla_informatyków/Fizyczna/Całki.md",
-    "uczelnia/1_semestr/fizyka_dla_informatyków/Elektryczna/RLC.md",
-    "uczelnia/1_semestr/fizyka_dla_informatyków/Elektryczna/Podstawy elektryki.md",
-    "uczelnia/1_semestr/Literatura.md",
     "uczelnia/1_semestr/wprowadzenie_do_informatyki/3 wykład",
     "uczelnia/1_semestr/wprowadzenie_do_informatyki/2 sykład",
     "uczelnia/1_semestr/programowanie/4 wykład",

uczelnia/1_semestr/fizyka_dla_informatyków/Elektryczna/Diody.md

@@ -1,4 +1,3 @@
-
 # Poważna notatka
 ## Źródła
 - https://forbot.pl/blog/kurs-elektroniki-diody-krzemowe-oraz-diody-swiecace-led-id4251

uczelnia/1_semestr/fizyka_dla_informatyków/Elektryczna/Elektryczna.md

@@ -3,3 +3,4 @@
 [RLC](RLC.md)
 [Diody](Diody.md)
 [Rzeczy na wejściówkę 1](Rzeczy%20na%20wejściówkę%201.md)
+[[Rzeczy na wejściówkę 2]]

uczelnia/1_semestr/fizyka_dla_informatyków/Elektryczna/Rzeczy na wejściówkę 2.md

@@ -0,0 +1,133 @@
+Spis treści
+
+- [Diody](#Diody)
+	- [Źródła](#%C5%B9r%C3%B3d%C5%82a)
+	- [Co to jest dioda?](#Co%20to%20jest%20dioda?)
+	- [Jak podłączyć diodę?](#Jak%20pod%C5%82%C4%85czy%C4%87%20diod%C4%99?)
+	- [Rodzaje diod](#Rodzaje%20diod)
+		- [Diody krzemowa](#Diody%20krzemowa)
+		- [Diody świecące (LED)](#Diody%20%C5%9Bwiec%C4%85ce%20(LED))
+		- [Diody Zenera](#Diody%20Zenera)
+			- [Parametry diody Zenera](#Parametry%20diody%20Zenera)
+		- [Dioda prostownicza](#Dioda%20prostownicza)
+	- [Jak to działa?](#Jak%20to%20dzia%C5%82a?)
+	- [Przebicie lawinowe](#Przebicie%20lawinowe)
+- [Tranzystory bipolarne (BJT)](#Tranzystory%20bipolarne%20(BJT))
+	- [Co to](#Co%20to)
+	- [Budowa](#Budowa)
+	- [Podział](#Podzia%C5%82)
+	- [Działanie](#Dzia%C5%82anie)
+	- [Najważniejsze parametry tranzystorów](#Najwa%C5%BCniejsze%20parametry%20tranzystor%C3%B3w)
+	- [Stany pracy tranzystorów bipolarnych](#Stany%20pracy%20tranzystor%C3%B3w%20bipolarnych)
+	- [Podsumowanie](#Podsumowanie)
+		- [Tryby pracy](#Tryby%20pracy)
+# Diody
+## Źródła
+- https://forbot.pl/blog/kurs-elektroniki-diody-krzemowe-oraz-diody-swiecace-led-id4251
+
+## Co to jest dioda?
+Dioda to element elektroniczny, który przewodzi prąd elektryczny w jednym kierunku, czyli w sposób niesymetryczny. W drugim kierunku znacznie go blokuje lub zupełnie zapobiega jego przepływowi.
+
+Symbol i oznaczenia na diodzie.
+![](../../../../media/Pasted%20image%2020251113164637.png)
+Prąd płynie od anody do katody (zgodnie z namalowaną strzałką), czyli od + do -. 
+
+Dioda może znaleźć się w dwóch stanach:
+- przewodzenia - gdy próbujemy wymusić przepływ prądu od anody do katody i dioda nie stawia nam oporu
+- zaporowym - gdy próbujemy puścić prąd "pod prąd (hehe)", czyli w złym kierunku, od - do +
+
+## Jak podłączyć diodę?
+**Katodę** podłączamy do masy, czyli minusa. W słowie ka*t*doda jest t, a w t jest taki minusik.
+Katoda to ta krótsza nóżka.
+![](../../../../media/Pasted%20image%2020251113165511.png)
+## Rodzaje diod
+- [Diody krzemowa](#Diody%20krzemowa)
+- [Diody świecące](#Diody%20świecące)
+- [Diody Zenera](#Diody%20Zenera)
+- [Dioda prostownicza](#Dioda%20prostownicza)
+### Diody krzemowa
+Diody __krzemowe__ jako swój półprzewodnik używają __krzemu__. Diody tego typu mają jedno zadanie - przepuszczać prąd tylko w jedną stronę. Prąd przepływający przed taką diodę traci część swojej energii, czyli spada napięcie.
+> W praktyce objawia się to tym, że gdy podłączysz diodę szeregowo ze źródłem zasilania, to „za diodą” będzie niższe napięcie. Jest to cecha diod, o której warto pamiętać.
+### Diody świecące (LED)
+Diody LED (light-emmiting diode) zwane również dioda elektroluminescencyjnymi mają w swojej strukturze półprzewodnik, który pod wpływem napięcia świeci. Robi to samo co zwykła dioda i dodatkowo świeci. Warto pamiętać, że różne kolory światła (długości fali) wymagają różnego napięcia. Im krótsza fala tym większe napięcie jest potrzebne. **Zbyt dużym prądem można zabić diodę!**
+
+Napięcie wymagane do poszczególnych kolorów:
+![](../../../../media/Pasted%20image%2020251113165634.png)
+### Diody Zenera
+Służy do stabilizacji napięcia. Jest to specjalna dioda zaprojektowana do działania w kierunku zaporowym. Maksymalne napięcie na tej diodzie nazywamy napięciem Zenera. Gdy napięcie zaporowe osiągnie wartość zbliżoną do napięcia Zenera, dioda zaczyna przewodzić w kierunku przeciwnym, stabilizując tym samym napięcie. Działa jak stabilizator napięcia, utrzymując stałe napięcie przy zmianach prądu i napięcia wejściowego. 
+
+#### Parametry diody Zenera
+- Napięcie Zenera(V_Z) - napięcie przy którym dioda przewodzi w kierunku zaporowym
+- Moc maksymalna(P_Z)
+- Prąd Zenera(I_Z) - minimalny prąd przy którym dioda osiąga pełne napięcie Zenera i działa stabilnie
+- Prąd maksymalny(I_ZM)
+- Temperaturowy współczynnik napięcia Zenera - opisuje jak zmienia się napięcie Zenera w zależności od temperatury
+- Rezystancja dynamiczna(R_Z) określa jak napięcie zmienia się przy zmianach prądu. Mniejsza rezystancja = lepsza stabilizacja
+### Dioda prostownicza
+Dioda prostownicza charakteryzuje się wysoką wytrzymałością na napięcie w kierunku
+zaporowym oraz niskim spadkiem napięcia podczas przewodzenia, co umożliwia jej skuteczne
+wykorzystanie jako element prostujący. 
+## Jak to działa?
+Dioda składa się z dwóch półprzewodników. Jeden ma nadmiar elektronów a drugi ich niedomiar (dziurę elektronową). Bez napięcia pomiędzy nimi powstaje bariera potencjału, co zapobiega przepływowi ładunków. Przez przyłożenie napięcia w kierunku przewodzenia redukujemy barierę potencjałów, co umożliwia przebieg prądu. Jeśli przyłożymy napięcie od dupy strony (od - do +), mówimy, że przykładamy napięcie w kierunku zaporowym, bariera potencjału wzrasta, co skutecznie blokuje przepływ prądu.
+
+## Przebicie lawinowe
+> Przebicie lawinowe to zjawisko zachodzące w półprzewodnikach (np. diodach) przy wysokim
+napięciu w kierunku zaporowym, kiedy napięcie na złączu p-n przekracza określoną wartość (nazywaną
+napięciem przebicia). W warunkach takich, elektrony i dziury (nośniki ładunku) w materiale są
+przyspieszane przez silne pole elektryczne, co powoduje, że zderzają się z atomami krystalicznej
+struktury półprzewodnika.
+Każde takie zderzenie może wybić dodatkowe elektrony z atomów, tworząc nowe pary elektron-
+dziura, co z kolei inicjuje dalsze zderzenia i powstanie kolejnych par. Proces ten przybiera formę lawiny,
+ponieważ każde zderzenie generuje kolejne nośniki, które również przyspieszają, zwiększając przepływ
+prądu.
+Przebicie lawinowe pozwala diodom, takim jak diody Zenera, przewodzić prąd w kierunku
+zaporowym po przekroczeniu napięcia przebicia, jednak w tradycyjnych diodach przebicie to może
+prowadzić do uszkodzenia, jeśli prąd nie jest ograniczony przez odpowiedni rezystor lub inne elementy
+obwodu.
+# Tranzystory bipolarne (BJT)
+[źródło](botland.com.pl/blog/tranzystor-wszystko-co-musisz-wiedziec/)
+https://www.youtube.com/watch?v=8IzFCU7EZXY
+
+## Co to
+Tranzystor to półprzewodnikowy element elektroniczny, który działa jako przełącznik lub
+wzmacniacz sygnałów elektrycznych
+
+## Budowa
+> Takie tranzystory stanowią połączenie dwóch złączy półprzewodnikowych typu p-n, które razem tworzą strukturę trójwarstwową. Na pograniczu samego złącza p-n spotykają się ze sobą dziury (p) i elektrony (n).
+
+> Każdy tranzystor bipolarny ma dwa złącza – **złącze baza-emiter (B-E) i złącze baza-kolektor (B-C)**.
+
+## Podział
+- Tranzystory `n-p-n` - półprzewodnik typu p stanowi bazę tranzystora i jest umieszczony pomiędzy dwiema warstwami typu n. Przypływ przy napięciu dodatnim.
+- Tranzystory `p-n-p` półprzewodnik typu n stanowi bazę tranzystora i jest umieszczony pomiędzy dwiema warstwami typu p. Przypływ przy napięciu ujemnym.
+To znaczy, że baza tranzystora jest zawsze po środku.
+Przy napięciu o przeciwnym znaku do tego, który obsługują, tranzystor przestawia się w stan zaporowy.
+![](../../../../media/Pasted%20image%2020251120145203.png)
+## Działanie
+
+> Tranzystory bipolarne są elementami sterowanymi prądowo. Przykładając odpowiednie napięcie do bazy względem emitera poprzez rezystory ograniczające, polaryzujesz to złącze i wymuszasz przepływ prądu w jego obwodzie. W zależności od rodzaju tranzystora **przepływ prądu w tranzystorze n-p-n jest wyzwalany napięciem dodatnim, a w tranzystorze p-n-p – napięciem ujemnym.** Wsteczna polaryzacja napięcia powoduje przestawienie tranzystora w stan zaporowy.
+
+## Najważniejsze parametry tranzystorów
+> Tranzystor bipolarny i zjawiska w nim zachodzące w celach praktycznych można opisać za pomocą następujących parametrów:
+	- **UBE – napięcie baza-emiter** – po jego przekroczeniu tranzystor przechodzi w stan przewodzenia;
+	- **IB – prąd bazy** – prąd wpływający do bazy tranzystora, steruje przepływem prądu kolektora;
+	- **IC – prąd kolektora** – jest równy prądowi bazy pomnożonemu przez wzmocnienie tranzystora;
+	- **IE – prąd emitera** – prąd wypływający z emitera, będący sumą prądu bazy i prądu kolektora;
+	- **hFE** – współczynnik wzmocnienia prądowego tranzystora.
+
+## Stany pracy tranzystorów bipolarnych
+> Tranzystor bipolarny może znajdować się w trzech stanach pracy.
+	- **Stan odcięcia** – jeśli napięcie baza-emiter jest mniejsze od ok. 0,7 V, prąd w bazie nie płynie, a rezystancja złącza kolektor-emiter wskazuje na warunki zbliżone do rozwarcia obwodu, więc tranzystor nie przewodzi.
+	- **Stan aktywny** – jeśli napięcie baza-emiter wynosi co najmniej ok. 0,7 V, przez bazę płynie prąd, a rezystancja złącza kolektor-emiter ulega znacznemu zmniejszeniu. Wartość prądu kolektora w stanie przewodzenia jest proporcjonalna do prądu bazy. Stosunek prądu kolektora do prądu bazy określa wzmocnienie prądowe tranzystora. W takim trybie działania tranzystor pełni funkcję prostego wzmacniacza prądu.
+	- **Stan nasycenia** – jeśli napięcie baza-emiter jest większe niż ok. 0,7 V, to prąd bazy zostaje odpowiednio podniesiony. Wówczas rezystancja złącza kolektor-emiter jeszcze bardziej maleje. W tym przypadku wartość prądu płynącego przez kolektor jest najwyższa. Taki tranzystor zachowuje się jak przełącznik, który zwiera obwód przez minimalną możliwą rezystancję złącza kolektor-emiter. W takich warunkach wartość prądu emitera jest zbliżona do wartości prądu kolektora, ponieważ zwykle prąd sterujący bazy jest niewielki.
+
+## Podsumowanie
+Tranzystor to element półprzewodnikowy. Ma 3 nóżki: emiter, bazę i kolektor. Jak damy napięcie na środkową nóżkę (bazę) pojawia nam się przepływ pomiędzy dwoma pozostałymi nóżkami (emiterem i kolektorem). 
+### Tryby pracy
+Przy stanie
+- ocięcia: napięcie < 0.7v, prąd nie płynie
+- aktywnym: napięcie ok 0.7v, tranzystor wzmacnia prąd.
+- nasycenia: napięcie > 0.7v, tranzystor działa jak przełącznik
+
+
+ja pierdole jak bardzo mnie to nie obchodzi po mi ta fizyka